Türk Medeni Kanunu dışında özel kanunlarda düzenlenmiş geçici tescil şerhleri var mıdır?

Geçici tescil şerhi, Türk Medeni Kanunu m.1011’de düzenlenmiştir. Türk Medeni Kanunu’nun uygulanmasını gösteren Tapu Sicil Tüzüğü m.50’de bütün ilgililerin istemi veya hâkim kararı ile şerh verilebilecek hâller ve m.51’de ise geçici tescil şerhinin şekli belirlenmiştir. Geçici tescil şerhleri TMK ile sınırlı değildir. Türk Medeni Kanunu dışında özel kanunlarda da düzenlenmiş geçici tescil şerhleri vardır.

1) 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu Taşınmaz davalarında hükümlerin tapu sicil dairesine tebliği m. 28/1, “Taşınmaz davalarında davacının lehine hüküm verildiği takdirde mahkeme davacının talebine hacet kalmaksızın hükmün tefhimi ile beraber hulasasını tapu sicili dairesine bildirir. İlgili daire bu ciheti hükmolunan taşınmazın kaydına şerh verir. Bu şerh, Türk Medeni Kanunu’nun 1010 uncu maddesinin ikinci fıkrası hükmüne tâbidir.”  hükmünde açık bir şekilde geçici tescil ifade edilmemekle birlikte, geçici tescil niteliğinde olduğu kabul edilmektedir.

2) Kamulaştırma Kanunu m. 7/3 “İdare kamulaştırma kararı verdikten sonra kamulaştırmanın tapu siciline şerh verilmesini kamulaştırmaya konu taşınmaz malın kayıtlı bulunduğu tapu idaresine bildirir. Bildirim tarihinden itibaren malik değiştiği takdirde, mülkiyette veya mülkiyetten gayri ayni haklarda meydana gelecek değişiklikleri tapu idaresi kamulaştırmayı yapan idareye bildirmek zorundadır. (Değişik cümle: 24.04.2001 – 4650/2. md.) İdare tarafından, şerh tarihinden itibaren altı ay içinde 10 uncu maddeye göre kamulaştırma bedelinin tespitiyle idare adına tescili isteğinde bulunulduğuna dair mahkemeden alınacak belge tapu idaresine ibraz edilmediği takdirde, bu şerh tapu dairesince resen sicilden silinir.” hükmünde yer alan “idari şerh” aslında geçici tescil şerhidir.

3) Tapu Kayıtlarından Hukuki Kıymetlerini Kaybetmiş Olanların Tasfiyesine Dair Kanunun m.2 “Aralarında tedavüle istinat etmeksizin, bir gayrimenkul için, iki veya daha ziyade kimseler namına tapuda kayıt yapılmış olduğu görülür ise kayıtlarına muvakkat şerh verilerek nihayet iki ay zarfında mahkemeye müracaat etmek için kendilerine tebligat icra olunur.” hükmünde “muvakkat şerh” geçici tescil şerhidir.