İlgi: 1) 25/3/1930 gün ve 321/488 sayılı genelge.
2) 3/10/1934 gün ve 530/748 sayılı genelge.
3) 16/8/1937 gün ve 857 sayılı genelge.
4) 31/10/1938 gün ve 916 sayılı genelge.
4/10/1926 tarihinden itibaren ölenlerin, terekelerine dahil malların iştirak halinde mülkiyet olarak intikal edeceği, mirasçı birden ziyade ise terekedeki haklarla borçların taksim yapılıncaya kadar muşa kalacağı ve iştirak halindeki mülkiyetin, terekeye dahil taşınmaz malın, temlik, taksim veya paydaşlar tarafından müşterek mülkiyet şeklinin kabulü ile son bulacağı Medenî Kanunun 581, 629 ve 631 inci maddelerinde hükme bağlandığı gibi ilgi (1-4) de gün ve sayıları belirtilen genelgelerde de açıklanmıştır.
Buna rağmen, yanlış anlama sonucu, tatbikatta hataya düşüldüğü anlaşıldığından, konunun bir kere daha açıklanması faydalı bulunmuştur.
Tapu sicil muhafız ve memurları ilgililerin talebiyle bağlı olup, bunun dışına çıkamazlar. Talep, yürürlükteki kanunî hükümlere uygun bulunduğu takdirde, derhal yerine getirmek aksi halde sebebini belirterek yazılı olarak red etmek, memurlarımız için kaçınılmaz zorunluk ve sorumluluk halidir.
Murisin, terekeye dahil malları varislerine iştirak halinde mülkiyet olarak intikal ettiğinden ve mirasçı birden ziyade ise her birinin hakkı tamamına sarî olduğundan; terekeye dahil taşınmaz malların intikali istemlerine -iştirak hali yönünden- aşağıdaki hususların dikkate alınması gerekir.
1- Murisin, verasetinin sübutu zımnında Asliye Hukuk Mahkemesinden verilen veraset ilâmı veya belgesinin hüküm fıkrasında iştirak halindeki mülkiyetin, müşterek mülkiyete çevrilmesine karar verildiği açıkça yazılı ise iştirak hali hükmen ref edilmiş olacağından; terekeye dahil taşınmaz malların intikal işlemi müşterek mülkiyet esasına göre yapılacaktır.
2- Varislerin, terekeye dahil taşınmaz mallardan bir veya bir kaçı için vaki olacak intikal veya intikal ile birlikte temlik veyahut istemleri dolayısiyle ibraz edecekleri -kimlikleri, imza ve mühürleri köy ve mahalleleri muhtar ve ihtiyar kurulunca yahut yetkili diğer görevli tarafından onanmış -iştiraki ref talepnamelerinde veya iki şahit huzuru ile tapu sicil muhafız ve memuru tarafından tespit edilecek beyanlarında, terekedeki iştirak halindeki mülkeyeti, müşterek mülkiyete kalp ve hissedarlık esasını kabul ettiklerini belirttikleri takdirde, terekeye dahil taşınmaz malların intikalini ayrı ayrı zamanlarda isteseler dahi işlem hissedarlık esasları dairesinde ifa edilecektir.
3- Varisler, terekeye dahil taşınmaz mallardan bir veya bir kaçını iştirak halinde tasarruf etmek üzere muşa bırakabilecekleri gibi, bir veya bir kaçı üzerindeki iştiraki kaldırabilirler. İştirak halinde tasarruf edilen mallardan birinin veya bir kaçının kazaen veya rızaen satılması veya bunlar üzerindeki iştirak halinin refedilmesi, terekeye dahil bütün emval üzerindeki iştirak halinin refedildiği, anlamına gelmez.
Bu itibarla; veraset ilâmı ve belgesinde iştirak halinin ref’ine karar verildiğine dair kesin hüküm bulunmamakla beraber varisler tarafından iştirak halinin ref’i sadece işlem isteminde bulundukları bir veya bir kaç taşınmaz mala inhisar ettirilirse, terekeye dahil olup intikali yaptırılmayan mallarda iştirak hali devam edeceğinden bunlar için ileride vaki olacak temlik ve terhin istemlerinde iştirak halinin mevcudiyeti gözönünde tutulacaktır.
Bilgi edinilmesini ve yukarıki esaslar dairesinde işlem yapılmak üzere bu genelgeden ilişikte gönderilen (……) adedinin iliniz merkez ve çevresindeki tapu ve kadastro idarelerine iletilmesinin, sağlanmasını rica ederim.
Genel Müdür
