İlgi: 9/6/1978 tarih ve 1433 sayılı genelge.
İlgi genelgenin ikinci maddesinde değinilen sözlü (şifahi) talep uygulamasında bazı duraksamalar doğduğundan ve memurlarımızın iş sahipleri ile doğrudan doğruya ilişkisini sağlamak üzere 1/3/1979 gününden başlayarak aşağıda açıklanan yöntemler uyarınca istemlerin karşılanması kararlaştırılmıştır.
Yasal Gerekçe
Medeni kanunun 922 nci maddesinin birinci fıkrasındaki “Tescil, mevzuunun taalluk ettiği gayrimenkul malikinin tahriri bir beyanına müsteniden icra olunur.” 923 ncü maddesinin ikinci fıkrasındaki “Haksahiplerinin sicile vazedecekleri imza bu beyan yerine kaim olur.” Tapu Sicil Tüzüğünün 14 ncü maddesindeki “Tahriri talep matbu örneklerin memur veya sahibi tarafından yazılarak tarihlenmesi ve talebi dermeyen eden kimse tarafından imza edilmesi suretiyle ifa olunur. “15 nci maddesindeki “Tapu memuru numunesi merbut senedat külliyatına kayıt icrası suretiyle resmi şekil verince, bu akit tescil talebini de ihtiva ettiği takdirde tescil talebi addü itibar olunur.” Hükümlerin birlikte değerlendirilmelerinden, tescil, değişiklik (tadil), düzeltme (tashih) ve terkin gibi tapu işlemlerine ilişkin istemlerin Tapu Sicil Muhafızlığınca kabul edilerek görevlilerimizce yazılı hale getirilebilmesine, diğer yandan 2613 ve 766 sayılı yasaların 26 ncı maddelerinin birinci fıkrası ile Kadastro ve Tapu Tahrir Tüzüğünün 33 ncü maddesinin birinci fıkrası hükmüde Kadastro ve Tapulama çalışmalarına itiraz nedeni ile başvuranların sözlü, itirazlarının Müdürlüklerimizce yazılı şekle dönüştürebilme olanağını sağlamaktadır.
Bu yasal dayanaktan yararlanılarak, Tapu Sicil Muhafızlıklarınca, vatandaşların istemlerinin aracı kullanılmaksızın doğrudan doğruya kabul edilerek işlemlerin her safhası ile yerine getirilmesi, iş sahiplerini yasaların tanıdığı kolaylıklardan yararlandırılması, ilkesi benimsenmiştir.
Kadastro ve Tapulamada vatandaşların yapacağı itirazların görevlilerimizce yazılmasında aynı gerekçeler ile uygulanmaya konulmuştur.
Tapu İşlemleri
1- Tapu Sicil Muhafızlıklarınca, tüm akitli ve akitsiz işlemler için ilgililerden dilekçe, Talepname gibi yazılı istem belgesi istenmeyecek, dışarıda yazdırılıp getirilmiş olsa bile işleme konulmayacak geri verilecektir.
Buna karşın, nüfus hüviyet cüzdanı ve gerekli diğer belgelerle yapılan başvurularda, akdi gerektiren (satış, bağış, trampa, ölünceye kadar bakma şartı ile yapılan temlik, ipotek ve diğer ayni hak tesisi gibi) ve gerektirmeyen (intikal, değişiklik, düzeltme ve terkin gibi) tüm işlemlerde, örneği ekli ve yeterince gönderilmiş bulunan “TAPU İSTEM BELGESİ” görevlilerce yazılarak düzenlenecek ve istemde bulunmağa yetkili kişi veya kişilere imzalatılacaktır.
Ancak, Mahkemeler, icra daireleri, kamu kuruluşları, bankalar gibi tüzel kişilerden gelen yazılı istemler kabul edilecek ve bunlar için ayrıca Tapu istem Belgesi düzenlenmeyecektir.
Kayıt (zabıt) defteri üzerinde işlem yapılırken, tapu kayıt tarihinin 2644 sayılı yasanın 22 nci maddesinin ikinci fıkrası kapsamına girmesi halinde anılan maddenin son fıkrasında değinilen ilmühaberin istenilmesine ve bunun Belediye veya Köy İhtiyar Kurulunca onanmış olması ile kat mülkiyeti ve kat irtifakı kurulmasına ilişkin istemlerde 634 sayılı yasanın 12 ve 14 ncü maddelerinde belirtilen dilekçelerin, aranmasına devam edilecektir. Ancak iş sahibi isterse kat mülkiyeti kanunu ile ilgili dilekçeler dahi yazılacaktır.
198 sayılı yasanın değişik 8 nci maddesi taşınmaz malların ivaz karşılığı edinilmesi, taşınmaz mallar üzerinde irtifak haklarının ve gayrimenkul mükellefiyetinin kurulması bu hakların ve kuru mülkiyetin devri işlemlerinde Emlak Alım Vergisi tarhiyatının yapılmasını, vergi yükümlülerinin tapu idarelerine 1 no. lu Emlak Alım Vergisi beyannamesi ile yapacakları yazılı beyana bağlamış bulunduğundan, bu beyannamelerde, tapu istem belgesinin düzenlenmesi sırasında görevlilerimizce doldurularak vergi yükümlüsüne imzalatılacaktır.
2 -İş sahiplerinin Tapu Sicil Muhafızlıklarına tapu işlemleri için başvurmalarında;
a) Tapu Sicil Muhafızınca görevlendirilen elemanlarca istemin gerçek hak sahibinden, kanuni temsilcisinden ya da gerçek hak sahibince iş takibine yetkili kılınmış vekilinden (bu yolda noterliklerce düzenlenmiş vekaletnamede iş takipcisinin hak sahibi adına yapılacak işlem hakkında Tapu Sicil Muhafızlığına istemde bulunmağa, istemle ilgili ana unsurları Belertmeğe -satış bedeli, alınacak peşin, ipotek vadesi, derecesi, borç miktarı gibi-yetkili olduğu açıkça gösterilmiş olmalıdır.) Geldiği anlaşıldığında tapu istem belgesi doldurulmak ve yazılmak suretiyle gereği kadar düzenlenerek ilgili sütunu istemde bulunana imzalatılacaktır. Birden çok malikli taşınmazlar üzerinde maliklerin birlikte yapmak istedikleri işlemlerle ilgili olarak, birisinin sözlü istem belgesini imzalaması işleme başlamak için yeterli görülecek, diğerlerinin yasal gereğin yerine getirilmesi sırasında hazır bulunmaları mutlaka aranacaktır. İstemde bulunan kişinin kimlik tesbiti uzun incelemeyi gerektirdiği hallerde tapu istem belgesi düzenlemekle birlikte, kimlik tesbitine ve diğer belgelerin incelenmesine devam edilecek ve böylece işin akımı sağlanacaktır. Bu inceleme sonunda işlemin kabul edilemeyeceği olasılığının dahi çıkabileceği istemde bulunana anlatılacaktır.
Tapu istem belgesi imzalatıldıktan hemen sonra bu istemi kanıtlayan örneği ekli ve yeterince gönderilmiş bulunan, “Başvurma Fişi” doldurularak iş sahibine verilecektir. İpotek terkini gibi hemen yerine getirilen işlemlerde başvurma fişinin düzenlenmesine gerek bulunmamaktadır.
İstemin Tapu Sicil Muhafızınca havale olunan memur tarafından getirilen belgeler ve sicil üzerinde yapılan inceleme sonucu yerine getirilmesinde bir sakınca olmadığı saptandığnda, tapu istem belgesinin Vergi Dairesine ilişkin kısmı paraf edilecek ve Tapu Sicil Muhafızlığınca imzalanarak gereği yapılmak üzere istemde bulunana verilecektir.
Getirilen belgeler ve siciller üzerinde bir müddet inceleme yapılması zorunlu görülen veya karmaşık bulunan işlemlerde, bir iki günü geçmemek üzere iş sahiplerine gün verilerek, verilen gün Başvurma Fişinde gösterilecektir.
İstem konusu hakkında Muhafızlıkça tereddüde düşüldüğü veya istemin karşılanabilmesi için (Yabancılarla ilgili işlemler gibi) Genel Müdürlükten emir alınmasını gerektiren işlemlerde, tereddüt hakkında Muhafızlığın bağlı bulunduğu Grup Tapu Sicil Müdürlüğüne, emir almak için de Genel Müdürlüğe yazılar aynı gün yazılacak ve bu hususlar da Başvurma Fişine işaretlenecektir.
İstem konusu, baştan ve esaslı bir şekilde incelenerek yapılacak işlemi engelleyen hal belgelerdeki noksanlıklar bir defada saptanarak ve tüm noksanlıklar iş sahiplerine tapu istem belgesinin arka sahifesine yazılmak suretiyle bildirilecek, işin sürüncemede kalması kesinlikle önlenecektir.
İstem üzerinde inceleme ve hazırlık yapan görevliler arasında konuyla ilgili görüş ayrımı ortaya çıktığı hallerde, durum Tapu Sicil Muhafızına derhal iletilecek ve muhafızın bildirimine göre işlem yapılacaktır. Talebin çokluğu dikkate alınarak iş sahiplerinin bankalar önünde bekletilmeyecek biçimde önlem alınacak ve bu işlere Tapu Sicil Muhafızları bizzat nezaret ederek iş akımını sağlayacak ve şikayetleri önleyecektir.
b) 1/3/1972 tarihinden sonra tesis edilmiş tapu kayıtları ile ilgili olarak yapılacak istemlerde, taşınmazların Bina ve Arazi vergisi ilişiği daha önceki işlem nedeniyle kesilmiş bulunduğundan, bu husus saptanarak, eski borçlar nedeniyle iş sahipleri Özel İdareye gönderilmemelidir. 1/3/1972 tarihinden önce tesis edilmiş tapu kayıtları ile, bu tarihe kadarki Bina ve Arazi Vergisi ilişiğinin kesildiği saptanamayan diğer tapu kayıtları ile ilgili istemlerin vergi ilişiğinin verilmesi için, belgenin ………………….Müdürlüğü başlığı altına “Özel İdare” ve metin kısmına da “Bina ve Arazi Vergisi ilişiğinin kesilmesi veya “harç matrahının bildirilmesi” ibareleri yazılarak, varsa Veraset ve İntikal vergisi ile ilişiğin kesilmesi, Kadastro ve tapulama harçlarının tahsili gibi işlemler için istem dairemiz dışına bir defada tapu istem belgelerine ilaveler yapmak suretiyle havale edilecek ve kesinlikle “git-gel” önlecektir.
c) Dairemiz dışı tüm işlemler bitirilip iş sahibince işlemli kağıtların Tapu Sicil Muhafızlığına tesliminde, teslim tarihi hemen iş sahibinde bulunan “Başvurma Fişine” işaretlenerek istemde bulunana verilecek ve bu fiş hiçbir nedenle geri alınmayacaktır.
d) İdaremiz dışı işleri tamamlanarak işlemli kağıtları Tapu Sicil Muhafızlığına teslim edilen işlemler ile yevmiye defterine kaydı gerekmeyen istemler de derhal istemin yerine getirilmesine başlanacak, zorunlu haller dışında hiçbir nedenle gün verilmeyecek ve işlem aynı gün içinde sonuçlandırılacaktır.
şahit İstenmeyecek Haller
e) Daha önce düzenlenen sicil ve belgelerdeki nüfus kaydı, fotoğraf, imza ve diğer bilgilerin incelenmesi sonucu gerçek hak sahibi saptanacağından ve yasal bir zorunluluk bulunmadığından, akdi gerektirmeyen işlemlerde ayrıca şahit istenmeyecektir.
şahitlerin Niteliği
f) Akitli işlemlerde, idaremiz, görevlileri ile bu işi meslek edinen kişiler şahit olarak kabul edilmeyecek, şahitliğin bir kazanç nedeni olmaması ve bir formalite gereği görülmemesi hususunda her tür önlem alınacaktır.
Her işlemde şahitlerin nüfus cüzdanları görülerek, kimlik ve adresleri noksansız olarak resmi senede geçirilecektir.
g) İstemler yerine getirilirken gerçek hak sahiplerinin saptanmasında yasalarca öngörülen duyarlık gösterilerek herhangi bir hak kaybına yer verilmeyecektir.
h) Tapu senedi, çap ve kayıt örneği olmak gibi vatandaş istemlerinde, örneği ekli ve yete-rince gönderilmiş bulunan bazı dilekçeler doldurularak istemde bulunana imzalatılacak, bu istemlere ilişkin dilekçe getirilmesi istenmeyecektir.
ı) İleride yapacakları tapu işlemleri için bilgi almaya gelenlere yapacakları işlemlerle ilgili olarak hangi belgeleri hazırlamaları gerektiğini gösterir bilgiyi taşıyan basılı kağıtlar verilerek eksiksiz istemde bulunmaları sağlanacaktır.
Kadastro ve Tapulama İtirazları
Müdürlük ve bürolarımıza gelinerek kadastro ve tapulama çalışmaları ile ilgili olarak yapılan sözlü itirazlar da kabul edilecek ve itiraz müdürlüklerce sağlanan kağıt kullanmak suretiyle, beyana göre, görevlilerimiz tarafından yazılacak ve itiraz edene imzalatılacaktır.
İtiraz dilekçesi müdürlüğün gelen evrak defterine kaydedildikten sonra, düzenlenecek örneği ekli “Alındı Belgesi” itiraz edene verilecek ve bu belge hiçbir nedenle geri alınmayacaktır.
Uygulama Yöntemi
a) Tapu istem belgeleri ile dilekçeler, Tapu Sicil Muhafızlarının denetiminde ve sıra ile görevlendirilecek elemanlarca yapılacaktır.
Grup Tapu Sicil Müdürleri de üst denetim yapacaklardır.
b) Vatandaş -memur ilişkilerinde gerekli duyarlık gösterilerek, şikayete neden olunmayacaktır..
c) Tapu Sicil Muhafızları, Kadastro ve Tapulama Müdürleri personelini zaman zaman toplayarak bu genelgeyi açıklayacak ve uygulamayı devamlı denetleyeceklerdir.
d) Açıklanan esaslara ters düşen uygulamalardan birinci derecede Tapu Sicil Muhafızları, Kadastro ve Tapulama Müdürlükleri sorumlu tutulacaktır.
Buna karşın uygulamayı başarı ile yürütenlerin durumları idaremizce değerlendirilecektir.
e) Bu uygulamaya geçildiği yerel olanaklar ile köy ve kentlerdeki vatandaşlara duyurularak doğrudan doğruya bürolarımıza gelmeleri sağlanacaktır.
İş basitleştirilmesi, iş çabuklaştırılması ve vatandaşlara kolaylık gösterilmesi amacına yönelik olan genelge esaslarına uygun görev yapılmasının sağlanmasını ve genelgenin tüm kurumumuz görevlilerine duyurulmasını rica ederim.
Ahmet şENER
Devlet Bakanı
* “şahitlerin Niteliği” Başlıklı Bölüm 1439 Sayılı Genelge ile Değiştirilmiştir.
